Taalcommissie adviseert Servokroatisch en Servokroatisch (Bosnisch) te vervangen door Bosnisch, Kroatisch, Montenegrijns en Servisch

Op de taallijst die Bureau Wbtv hanteert, staan de talen Servokroatisch en Servokroatisch (Bosnisch). Deze taalbenamingen zijn verouderd. Wij hebben daarom de Adviescommissie Talen Wbtv om advies gevraagd. Het advies luidt dat de talen vervangen moeten worden door Bosnisch, Kroatisch, Montenegrijns en Servisch.

 

Taalvaardigheid aantonen
Om in het Register beëdigde tolken en vertalers (hierna: het Rbtv) ingeschreven te worden moet de betrokken tolk of vertaler onder andere aantonen dat hij de talen waarop het verzoek betrekking heeft op het vereiste niveau beheerst. De taalvaardigheid kan op verschillende manieren aangetoond worden. Deze manieren zijn uitgewerkt in de toelichting behorende bij het Besluit inschrijving Rbtv.

 

Adviesaanvraag

Wij hebben vanuit meerdere invalshoeken vernomen dat de taallijst op het gebied van de talen uit het voormalige Joegoslavië aanpassing behoeft. Wij hebben daarom advies gevraagd aan de Adviescommissie Talen Wbtv (hierna: de commissie) over de indeling van de taallijst en de onderlinge samenhang tussen de talen uit ex-Joegoslavië. De commissie adviseert ons over de wettelijke competentie Taalvaardigheid.

 

Formeel vier talen

De commissie heeft zorgvuldig onderzoek gedaan. Op basis daarvan heeft zij geadviseerd Servokroatisch en Servokroatisch (Bosnisch) te vervangen door Bosnisch, Kroatisch, Montenegrijns en Servisch. Deze talen zijn onderling verstaanbaar en de verschillen tussen deze talen en culturen zijn klein. Maar na het uiteenvallen van Joegoslavië hebben de verschillende onafhankelijke staten de plaatselijke standaard tot hun nationale taal uitgeroepen en bestaan er nu dus formeel gesproken vier talen.

 

Wederzijds verstaanbaar 

De commissie doet de aanbeveling om aangetoonde taalvaardigheid van een van de vier talen, te laten leiden tot het aantonen van de taalvaardigheid van de andere drie talen. Deze aanbeveling hebben wij overgenomen. Dit betekent concreet dat als een tolk of vertaler heeft aangetoond dat hij het Bosnisch op het vereiste niveau beheerst, hij hiermee ook aantoont dat hij het Kroatisch, Montenegrijns en Servisch op het vereiste niveau beheerst. Omgekeerd geldt hetzelfde. Hierbij benadrukken wij dat het enkel gaat om de wettelijke competentie Taalvaardigheid.

 

Vereiste competenties

Taalvaardigheid bestaat uit verschillende componenten. Veel van deze componenten zijn niet cultuurgebonden, zoals de meeste woordenschat. Andere componenten zijn wel cultuurgebonden, zoals kennis van specialistische terminologie. Kennis van de cultuur is een wettelijke competentie waarover de commissie niet direct adviseert. De commissie is echter van mening dat tolken en vertalen niet mogelijk is zonder de benodigde kennis van de andere cultuur (landenkennis). Cultuurverschillen die in taal worden uitgedrukt kunnen immers tot ernstige problemen in de communicatie leiden. De commissie adviseert ons hiermee rekening te houden bij de besluitvorming.

 

Besluitvorming

Gelet op het advies van de commissie hebben wij de Besluitvorming Bosnisch, Kroatisch, Montenegrijns en Servisch vastgesteld. In dit besluit hebben wij uitgewerkt op welke wijze de vier talen zich tot elkaar verhouden. Daarnaast staat in dit besluit aan welke voorwaarden nog moet worden voldaan om inschrijving in het Rbtv te kunnen realiseren.

 

Geïnformeerd

De bestaande inschrijvingen als tolk of vertaler Servokroatisch en Servokroatisch (Bosnisch) worden omgezet. De betreffende tolken en vertalers zijn hierover persoonlijk geïnformeerd. 

Ook afnemers van tolk- en vertaaldiensten worden geïnformeerd over de wijziging van de taallijst. Voor het beheer van het Rbtv is het belangrijk dat er duidelijkheid bestaat over talen en taalbenamingen. Sinds de inwerkingtreding van de Wet beëdigde tolken en vertalers op 1 januari 2009 geldt immers een afnameplicht voor opdrachtgevers binnen justitiedomein, waaraan men niet gebonden is als er in een bron- of doeltaal geen tolk of vertaler beschikbaar is in het Rbtv. Misverstanden over de benaming van een taal mogen hierbij niet tot verwarring leiden.